Leefstijlfactoren van invloed op de (mond)gezondheid

Stel je het beeld van een zonnige dag vol spelende kinderen op een speelplein. Uitbundig  lachend gaan ze helemaal op in een potje voetbal, proberen ze elkaar slim af te zijn met touwtje springen of dansen ze alsof ze niets liever doen.  Deze kinderen zitten vol energie en hebben de grootste plannen.

Is het mogelijk om die levensenergie en stralende lach in de toekomst te behouden? Kunnen we zo vitaal blijven dat we ons altijd ‘weer even kind’voelen?Met andere woorden, hoe kunnen we vitaal blijven?

Vitaliteit versus gezondheid

Vitaliteit is iets anders dan gezondheid. Gezond betekent ‘niet ziek’. Gezondheid zegt dus iets over wel of niet ziek zijn. Vitaliteit daarentegen betekent levenskracht en zegt iets over het energieniveau dat we hebben om te leven. Een vitaal persoon is energiek, staat krachtig in het leven en kan zich maximaal ontplooien. Deze persoon is fit, zit lekker in zijn vel en lacht die stralende lach. Zowel een gezond als een ziek persoon kan vitaler, of met andere woorden energieker en fitter, worden. De kwaliteit van ons leven kunnen we beïnvloeden door het aanpassen van onze leefstijl en deze leefstijl factoren hebben direct invloed op het immuunsysteem en onze mondgezondheid.

Leefstijl en mondgezondheid

Om problemen in de mond (denk aan cariës, gingivitis en parodontitis) te voorkomen en er voor te zorgen dat er een juiste balans binnen de energieverdeling blijft, met een immuunsysteem, dat niet overbelast wordt, moeten we onze mond goed schoon houden. Naast problemen in de mond is het van belang om het immuunsysteem rustig te houden, zodat het niet zo veel energie verbruikt. Het lichaam is de hele dag energie aan het verdelen. De grootste energieverbruikers zijn het brein, het immuunsysteem en de spieren. Er moet een goede balans zijn tussen de verdeling van de energie om fit te blijven. Wanneer er problemen in de mond zijn, zal het immuunsysteem meer energie vragen, waardoor er minder energie overblijft voor het brein en de spieren, waardoor de vitaliteit vermindert.

Balans

Het lichaam is voortdurend aan het proberen om in balans te blijven. Verschillende factoren kunnen de balans verstoren en wanneer één of meer processen te lang gestoord blijven zal je ziek worden. Een mooi voorbeeld van een balans is onze lichaamstemperatuur. We hebben een gemiddelde temperatuur van ongeveer 37 graden. Bij extreme kou, wat een stressfactor voor het lichaam is, probeert ons lichaam de temperatuur te behouden door te gaan rillen.
Andere factoren die de werking van lichaamsprocessen verstoren zijn voedingsdeficiënties, stress, tekort aan zonlicht, bewegingsarmoede en te veel gifstoffen.

De balans in het lichaam wordt ook verstoord door problematiek in de mond. Cariës, gingivitis en parodontitis zijn ook voorbeelden van stressoren voor het lichaam, waardoor de balans verstoord wordt. Het immuunsysteem wordt direct geactiveerd om de aandoening op te lossen. Helaas lukt dit niet zonder dat een tandarts of mondhygiënist de cariës verwijderd, dan wel de ontsteking behandeld door tandsteen en plaque te verwijderen.
Wordt de aandoening niet opgelost, dan kunnen we spreken van een chronische stressor. Een chronische stressor zorgt er voor dat de kans op andere chronische ontstekingsziekten, zoals diabetes, hert- en vaatziekten, maar ook reuma, toeneemt.

5 leefstijl factoren

De volgende 5 leefstijl factoren zijn van invloed op de oergezonde mond en vitaliteit:

  • Mondhygiëne
  • Voeding
  • Roken
  • Stress
  • Beweging

Waarschijnlijk bevat dit rijtje een aantal punten waaraan je niet gedacht had. We zullen ze allemaal toelichten om jou te laten inzien dat er meer is dan alleen een goede mondhygiëne.

Mondhygiëne

Er is geen twijfel over mogelijk dat de eigen mondhygiëne ontzettend belangrijk is. Om problemen in de mond te voorkomen moet de mond schoon zijn. Veroorzakers van de aandoeningen in de mond zijn de bacteriën in de tandplaque. Simpel gezegd moeten de bacteriën verwijderd worden om problemen te voorkomen. Dit kunnen we doen met een handtandenborstel, elektrische tandenborstel, aangevuld met een stoker, rager of flossdraad om ook tussen de tanden en kiezen te reinigen.

Voeding

Voeding bevat essentiële stoffen die nodig zijn om allerlei processen in ons lichaam te vervullen. Essentieel wil zeggen, dat ons lichaam ze zelf niet kan aanmaken, maar dat we ze uit de voeding moeten halen.
Ons lichaam bestaat onder andere uit een elastische huid, het brein, organen en spieren die allemaal opgebouwd zijn uit cellen. Deze cellen hebben verschillende functies en ze worden afgebroken en weer opgebouwd. Dit gaat heel de dag door, dag in en dag uit. Alle processen die de cellen vervullen kosten energie. Voeding helpt je deze energie aan te vullen. Het zorgt niet alleen voor energie, het zorgt ook voor nieuw bouwmateriaal en gereedschap.
In de mond is de juiste voeding onder andere nodig voor het behoud van tanden, kiezen en het slijmvlies. Heb je last van parodontitis, dan is voeding nodig om het slijmvlies weer zo goed mogelijk te herstellen. Verder heeft voeding invloed op de samenstelling van de plaque in de mond en er zijn voedingsmiddelen die ontstekingsremmend werken.

Roken

Voeding heeft positieve en negatieve invloeden op de lichaamsprocessen. Roken valt ook onder voeding, maar we geven hier even wat extra aandacht aan. Tabaksrook bevat 40.000 stoffen die allemaal invloed hebben op het lichaam. De nicotine die in tabaksrook zit is verslavend en het zorgt voor vernauwing van de bloedvaten en de wanden van de bloedvaten worden minder doorgankelijk voor afweercellen. Koolmonoxide is een stof die de plaats van zuurstof in het bloed inneemt, waardoor de conditie achteruit gaat. Andere schadelijke stoffen in de rook zorgen er voor dat de afweercellen minder goed functioneren in de afweer tegen bacteriën. Ook is de speekselproductie verminderd, waardoor het natuurlijk evenwicht in de mond niet goed herstelt wordt na het eten. Roken is een zeer grote risicofactor voor ontstekingen van het tandvlees.

Stress

Gezonde stress is van tijdelijke aard en maakt aanpassing aan steeds veranderende omstandigheden mogelijk. Stress richt schade aan als de het te hevig is of als het lichaam te vaak of te lang in een toestand van stress verkeert.

Stress heeft invloed op het immuunsysteem. Vooral chronische stress is slecht voor het lichaam. Chronische stress zorgt er voor dat het immuunsysteem geactiveerd is en dat er een mild verhoogde ontstekingsactiviteit in het lichaam aanwezig is. Een mild verhoogde ontstekingsactiviteit staat aan basis van veel chronische ziekten, zoals diabetes en hart- en vaatziekten. In de mond kan je een mild verhoogde ontstekingsreactie veroorzaakt door stress terug zien aan een verhoogde bloedingsneiging. Andersom geld ook dat een chronische ontsteking in de mond een bijdrage levert in de kans op de chronische ziekten zoals diabetes en hart- en vaatziekten, maar ook kanker.

Beweging

Je zult het misschien een beetje raar vinden, maar ook bewegen is van belang voor onze vitaliteit en mondgezondheid. Je begrijpt dat het belangrijk is om zo min mogelijk ontstekingen te hebben in het lichaam. Ontstekingen kosten energie en dit gaat ten kosten van onze vitaliteit en gezondheid. Bewegen werkt ontstekingsremmend.

Het is dus van groot belang dat je voldoende lichaamsbeweging hebt! Zorg in ieder geval voor de minimaal aanbevolen 30 minuten bewegen per dag.