27 mei 4 mondklachten die veel voorkomen bij ouderen
Naarmate we ouder worden, verandert ook onze mondgezondheid. Veel ouderen krijgen te maken met klachten zoals een droge mond, moeite met kauwen, medicijngebruik of een veranderde smaak. Dit heeft niet alleen invloed op het gebit, maar ook op voeding, energie, comfort en de algehele gezondheid. Een gezonde mond helpt bij goed kunnen eten, praten en genieten van het dagelijks leven en draagt daarmee direct bij aan kwaliteit van leven.
Droge mond (xerostomie)
Een droge mond komt veel voor bij ouderen. Vaak wordt gedacht dat dit hoort bij ouder worden, maar meestal speelt medicijngebruik een belangrijke rol. Ook stress, hormonale veranderingen en bepaalde aandoeningen kunnen invloed hebben op de de speekselproductie.
Speeksel is ontzettend belangrijk voor een gezonde mond. Het helpt om bacteriën en zuren weg te spoelen, beschermt het gebit en ondersteunt bij kauwen, slikken en praten.
Mogelijke klachten bij een droge mond
- Moeite met spreken en slikken. Speeksel helpt om de mond soepel en vochtig te houden. Bij een droge mond kunnen praten, slikken en eten moeilijker of minder comfortabel worden. Sommige mensen gaan hierdoor zachter of minder eten
- Branderig gevoel in de mond. Een droge mond kan zorgen voor geïrriteerde en gevoelige slijmvliezen. Dit kan aanvoelen als een branderig of prikkelend gevoel, vooral op de tong of aan de binnenkant van de wangen.
- Droge lippen of mondhoeken. Door minder vocht in en rondom de mond kunnen lippen droog of schraal worden. Ook kunnen er kloofjes ontstaan in de mondhoeken.
- Verhoogd risico op gaatjes. Speeksel beschermt tanden tegen bacteriën en zuren. Bij een droge mond neemt deze bescherming af, waardoor sneller gaatjes kunnen ontstaan.
- Snellere slijtage van het gebit. Bij een droge mond is het gebit minder goed beschermd tegen zuren en wrijving. Hierdoor kunnen tanden sneller slijten en gevoeliger worden.
- Slechte adem. Speeksel helpt bacteriën en voedselresten weg te spoelen. Bij minder speeksel blijven bacteriën langer aanwezig in de mond, wat een onaangename geur kan veroorzaken.
- Schimmelinfecties zoals candidiasis. Speeksel bevat stoffen die helpen om bacteriën en schimmels in balans te houden. Wanneer er minder speeksel aanwezig is, krijgt de schimmel Candida albicans meer kans om zich te vermenigvuldigen. Dit kan leiden tot een branderig gevoel, rode slijmvliezen, witte aanslag of pijnlijke plekken in de mond. Vooral prothesedragers lopen extra risico.
- Problemen met prothesen. Speeksel helpt een prothese goed op zijn plek te houden. Bij een droge mond kan een prothese sneller gaan schuiven, irriteren of pijnlijke plekjes veroorzaken.
Wat kan helpen?
Drink regelmatig water
Neem regelmatig kleine slokjes water gedurende de dag om de mond vochtig te houden.
Kies voor vochtrijke voeding
Voeding met veel vocht kan prettig zijn bij een droge mond, zoals:
- soep
- yoghurt
- komkommer
- tomaat
- smoothies
- groente en fruit met veel vocht
Let op voldoende voedingsstoffen
Voedingsstoffen zoals choline ondersteunen de normale werking van cellen en slijmvliezen. Choline zit onder andere in:
- eieren
- vis
- peulvruchten
- broccoli
- kip
Stimuleer het kauwen
Kauwen stimuleert de speekselproductie. Kies daarom zoveel mogelijk voor voeding waarbij je echt moet kauwen.
Gebruik suikervrije zuigtabletten
Suikervrije producten met xylitol kunnen helpen om de speekselproductie te stimuleren.
Speekselvervangers
Bij ernstige klachten kunnen speekselvervangende gels, sprays of mondspoelingen verlichting geven.
Let op met zure producten
Bij een droge mond is het gebit gevoeliger voor zuren. Beperk daarom het aantal eet- en drinkmomenten met frisdrank, fruitsappen, citrusfruit en zure snoepjes.
Beoordelen van medicatie in overleg met arts of apotheker
Moeite met kauwen
Veel ouderen ervaren problemen met kauwen door tandverlies, loszittende prothesen, pijnklachten of verminderde spierkracht. Hierdoor worden harde en vezelrijke voedingsmiddelen vaak vermeden. Terwijl juist dit de belangrijk voedingsmiddelen zijn. Dat heeft niet alleen invloed op de mond, maar ook op de algemene gezondheid.
Mogelijke gevolgen
- Minder variatie in voeding
- Vermijden van groenten, fruit en eiwitten
- Gewichtsverlies
- Ondervoeding
- Verminderde spiermassa
- Minder energie en weerstand
Ondervoeding bij ouderen
Ondervoeding komt vaker voor dan veel mensen denken. Mondproblemen spelen hierin regelmatig een belangrijke rol.
Wanneer eten pijn doet of lastig wordt, gaan mensen vaak automatisch minder eten. Ook een droge mond, smaakverandering of vermoeidheid kunnen hierbij meespelen.
Signalen om alert op te zijn:
- Onbedoeld gewichtsverlies
- Verminderde spierkracht
- Vermoeidheid
- Minder eetlust
- Langzamer herstel
Medicijnen en mondgezondheid
Veel ouderen gebruiken meerdere medicijnen tegelijk. Sommige medicijnen kunnen invloed hebben op de mondgezondheid. Mogelijke bijwerkingen zijn:
- kaak- of spierklachten
- droge mond
- smaakverandering
- gevoelige slijmvliezen
- verhoogde kans op gaatjes
- schimmelinfecties
Medicijnen die vaker een droge mond kunnen veroorzaken zijn onder andere antidepressiva, bloeddrukmedicatie, antihistaminica en plastabletten.
Het belang van een gezonde mond
Een gezonde mond draait niet alleen om tanden en kiezen. Goed kunnen eten, praten, lachen en genieten van het dagelijks leven heeft grote invloed op gezondheid en welzijn. Daarom is het belangrijk om mondklachten serieus te nemen en zeker op latere leeftijd.
Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?
Neem contact op met een tandarts, mondhygiënist of arts wanneer:
- de mond langdurig droog aanvoelt
- eten of slikken moeilijk wordt
- er vaker gaatjes ontstaan
- de mond branderig of pijnlijk aanvoelt
- een prothese niet meer prettig zit
- er sprake is van onbedoeld gewichtsverlies
Geen reactie's